Tempada
O allete, coñecido en moitas partes de Galicia como allo porro, é un dos primeiros agasallos que nos fai a horta na primavera. A súa tempada é curta e agardada, estendéndose principalmente desde marzo ata maio. Non é unha planta distinta, senón o allo común (Allium sativum) colleitado antes de que o seu bulbo se desenvolva por completo. Este aproveitamento temperán permite gozar do seu sabor máis suave e, á vez, realizar un aclareo natural no cultivo, deixando espazo para que os allos restantes formen cabezas máis grandes e robustas para a colleita de verán.
Propiedades
O allete comparte moitas das virtudes do seu irmán maior, o allo, pero cunha delicadeza engadida. É rico en alicina, un composto sulfurado con notables propiedades antibacterianas e circulatorias, aínda que en concentracións máis suaves. O seu aporte de vitaminas C e do grupo B, xunto con minerais coma o potasio e o fósforo, convérteo nun excelente depurativo e diurético, ideal para axudar o corpo a espertar do letargo invernal. O seu consumo regular contribúe a fortalecer o sistema inmunitario e a manter a raia a presión arterial, sendo unha forma deliciosa de coidarse na primavera.
Usos culinarios
A súa textura tenra e o seu sabor, a medio camiño entre o allo e o ceboliño, fano extraordinariamente versátil. A preparación estrela son os revoltos, especialmente o clásico revolto de alletes con gambas, un prato sinxelo e elegante que sabe a primavera. Tamén son perfectos para tortillas, achegando un toque máis sutil que o allo seco. A sabedoría da cociña de aproveitamento ensínanos a utilizalo enteiro: a parte branca é ideal para salteados, mentres que os talos verdes, máis fibrosos, non deben descartarse; picados finamente, son un aromatizante excepcional para sopas, caldos ou para facer aceites infusionados.
Tradición e curiosidades
O allete representa na horta galega a promesa do que está por vir. A súa presenza nos mercados é un sinal inequívoco da chegada da primavera, un manxar efémero que se goza con devoción. Antigamente, a súa colleita era unha tarefa case ritual nos campos de allos, un “sacrificio” necesario para asegurar a calidade da colleita principal. Na cultura popular, o allo sempre estivo ligado á protección; aínda que o allete non se colgaba nas portas, o seu consumo considerábase unha forma de “limpar” o corpo por dentro e protexelo das doenzas típicas do cambio de estación.