Tempada
O boniato, tamén coñecido como batata ou “pataca doce”, é un tesouro de outono. É unha planta que adora a calor para medrar, polo que se planta na primavera, entre abril e xuño, cando xa pasou todo risco de xeadas. Durante o verán, as súas pólas rubideiras esténdense pola terra, e baixo ela, as súas raíces van engrosando e acumulando dozura. A colleita chega co final do verán e o comezo do outono, entre setembro e novembro, xusto antes de que as primeiras xeadas poidan danar o tubérculo. Unha vez colleitado e curado, posúe unha excelente capacidade de conservación que nos permite gozar del durante todo o inverno.
Propiedades
A súa cor laranxa intensa xa nos dá unha pista da súa maior riqueza: o betacaroteno, un potente antioxidante que o noso corpo converte en vitamina A. Un só boniato mediano pode achegar máis do 400% da cantidade diaria recomendada desta vitamina, esencial para a saúde da vista, a pel e o sistema inmunitario. A pesar do seu sabor doce, os seus azucres son de liberación lenta grazas ao seu alto contido en fibra, o que axuda a regular os niveis de glicosa no sangue e o converte nun alimento apto para persoas con diabetes. É tamén unha gran fonte de vitamina C, potasio e manganeso.
Usos culinarios
A súa versatilidade na cociña é inmensa, funcionando igual de ben en pratos doces e salgados. A forma máis sinxela de gozar do seu sabor é asado enteiro ao forno, o que carameliza os seus azucres naturais e deixa a súa carne tenra e cremosa. Fritido en bastóns, convértese nunha alternativa máis nutritiva e saborosa ás patacas fritidas. O seu puré é unha guarnición perfecta para carnes de porco ou aves, aportando un contrapunto doce delicioso. Na repostaría, úsase en biscoitos, tortas ou simplemente cocido e esmagado cun pouco de canela. Non é necesario pelalo para cociñalo; a súa pel, ben lavada, é comestible e rica en fibra.
Tradición e Curiosidades
O boniato foi un dos primeiros tesouros que Cristovo Colón trouxo de América, concretamente de Haití, onde os nativos o chamaban batata. Aínda que en Galicia a pataca se converteu na raíña absoluta, o boniato sempre tivo unha presenza discreta nas hortas, especialmente nas zonas máis cálidas. Hoxe vive un rexurdir, valorado polas súas propiedades e o seu sabor único. O seu nome galego, boniato, provén do seu nome taíno, mentres que noutras partes de América Latina coñécese como camote ou papa dulce.