Tempada
O figo é o sabor do verán tardío, un manxar doce e efémero que nos regala a figueira. En Galicia, a tempada ten dúas quendas. Primeiro chegan as brevas en xuño e xullo, que son os figos que non lograron madurar no outono anterior e “hibernaron” na árbore durante o inverno. Despois, desde agosto ata finais de setembro, chega a colleita principal dos figos propiamente ditos, máis pequenos, doces e concentrados. A súa pel delicada fai que sexan un froito para gozar case de inmediato, un luxo estacional que marca o cumio e a despedida do verán.
Propiedades
Cada figo é unha pequena despensa de enerxía e saúde. O seu principal valor reside no seu alto contido en fibra, que os converte nun dos mellores laxantes naturais, axudando a regular o tránsito intestinal e a combater o estrinximento. Son ricos en azucres naturais (glicosa, frutosa), que proporcionan enerxía rápida, sendo ideais para deportistas e nenos. Ademais, son unha fonte notable de minerais como o potasio, que axuda a regular a presión arterial, e o calcio e magnesio, importantes para a saúde dos ósos. O seu aporte de vitaminas do grupo B contribúe ao bo funcionamento do sistema nervioso.
Usos culinarios
A mellor forma de comer un figo é fresco, acabado de coller da árbore, cando a súa dozura é incomparable. Na cociña, a súa versatilidade é sorprendente. Son a base de deliciosas marmeladas e compotas, unha forma tradicional de conservar o seu sabor para o inverno. Combinan de marabilla con sabores salgados, creando un contraste exquisito con queixos curados ou cremosos (especialmente o queixo de cabra) e con xamón. Na cociña máis actual, úsanse en ensaladas, tostas e como guarnición para carnes de porco ou aves. Unha preparación histórica e de aproveitamento é o “pan de figo”, unha pasta compacta de figos secos e améndoas que non leva fariña e que era unha “barriña enerxética” ancestral.
Tradición e curiosidades
Tecnicamente, o figo non é unha froita, senón unha infrutescencia: un conxunto de flores invertidas que medran dentro dun receptáculo carnoso. A figueira é unha árbore cargada de simbolismo desde a antigüidade; na cultura mesopotámica era a árbore do coñecemento, e Adán e Eva cubriron a súa nuez coas súas follas. En Galicia, a súa presenza está ligada a rituais máxicos, especialmente na noite de San Xoán, cando se di que a figueira florece xusto á medianoite cunha única flor que outorga fortuna a quen a consegue coller. Unha variedade local son os “Figos Brancos Santiaguiños”, cuxa maduración adoita coincidir co día de Santiago Apóstolo, o 25 de xullo.