Tempada
A nabiza é a primeira folla que nos regala o nabo, o preludio verde do inverno galego. A súa tempada é eminentemente outonal, comezando a súa colleita coas primeiras chuvias de outubro e estendéndose ata finais de decembro. É a folla tenra que medra antes de que a planta comece a desenvolver o talo floral. Unha vez que a planta “grela” (agroma), a folla que se colleita xa non é nabiza, senón grelo. Esta distinción temporal é fundamental na cociña e na cultura galega.
Propiedades
A nabiza comparte o perfil nutricional do grelo, pero cun carácter máis suave. É moi rica en fibra, o que favorece a saúde dixestiva, e é unha fonte excelente de vitaminas A e C, e de folatos (vitamina B9). O seu contido en ferro, aínda que de orixe vexetal, vese favorecido pola presenza de vitamina C para unha mellor absorción, sendo un bo alimento para previr a anemia estacional. O seu sabor é menos amargo que o do grelo, sendo máis accesible para padais non afeitos aos sabores intensos das coles galegas.
Usos culinarios
O seu sabor máis delicado e a súa textura máis tenra fan da nabiza a verdura por excelencia para os primeiros caldos galegos do outono. É a protagonista de potaxes reconfortantes que anuncian a chegada do frío. Unha das preparacións máis sinxelas e tradicionais é simplemente cocida con patacas (cachelos) e aderezada cun bo chorro de aceite de oliva cru e, opcionalmente, un rustrido de allo. É a forma máis pura de apreciar o seu sabor fresco e vexetal.
Tradición e curiosidades
O nome nabiza fai referencia á súa orixe: é a folla (-iza) do nabo. A súa chegada aos mercados marca o inicio da “tempada de culler” en Galicia, un sinal inequívoco de que o verán rematou e a cociña se volve máis contundente e reconfortante. O refraneiro popular encapsula a importancia de todo o ciclo da planta co dito: “Nabo, nabiza e máis grelo, trinidade do galego. Son tres persoas distintas, un só Deus verdadeiro”, subliñando como dunha mesma planta se obteñen tres alimentos fundamentais na nosa cultura.